Jos van Dijk

Redacteur InformatieProfessional

De Europese Volkspartij heeft ook zijn stem laten horen over de toekomst van internet. De Europese familie van het CDA gunt internet een mooie toekomst met netneutraliteit, privacy en transparantie. Al blijft het allemaal nog wel wat vaag. Eén, voor informatieprofessionals geen onbelangrijk, punt wil ik er uitlichten omdat het de vraag oproept of de EVP wel begrijpt waar het bij internet om draait.

Het laatste van de tien actiepunten gaat over een onderzoek naar een nieuwe, bijkomende vorm van copyright voor de overname van berichten op allerlei websites die nieuws op een bepaald gebied verzamelen, zoals vroeger de knipselkranten dat deden. De sites of de blogs die je bijhoudt omdat je niet alles kunt lezen, niet op alle kranten bent geabonneerd noch alle televisierubrieken dagelijks kunt volgen. Onze contentcuratoren, zoals ze tegenwoordig worden genoemd. Een beperking van de vrijheid voor die handige, veel gebruikte media waar we ondertussen allemaal zo aan gewend zijn, zou de nieuwsvoorziening natuurlijk ernstig schaden. Hebben de opstellers er wel eens over nagedacht dat ze hiermee ook hun eigen nieuwsstroom in gevaar brengen? Het idee is typisch een voorbeeld van het oude denken over auteursrechten. De eigen aard van internet wordt totaal genegeerd, evenals de gegroeide traditie. Het overnemen van elkaars boodschappen is zo'n sterk en basaal gegeven in de internetcommunicatie dat je dat niet kunt benaderen met inzichten van 100 jaar geleden. En veel auteurs willen ook niet anders trouwens dan door zoveel mogelijk mensen gelezen worden. Daartoe geeft internet met zijn onbeperkte verspreidingsmogelijkheden meer kansen dan ooit. Het is "vloeken in de kerk", als ik dat richting christendemocraten zo mag uitdrukken, als daar opnieuw tolheffingen worden ingevoerd met de zekerheid dat zo de nieuwsstroom sterk zal inkrimpen zo niet opdrogen.

Ook in een andere kamer van het Europees Parlement worden plannen beraamd die twijfel oproepen over het inzicht van de parlementariërs in de aard van internet. Het Legal Affairs Committee heeft onlangs een voorstel geformuleerd voor de omgang met 'verweesde werken'. Een simpele en heldere regelgeving op dit gebied is van groot belang voor alle erfgoedinstellingen die door digitalisering hun bezit voor een groter publiek toegankelijk willen maken. Dat kan nu. Internet biedt oneindige mogelijkheden om de Europese cultuur bij iedereen in huis te brengen. Daarvoor moet enig oud juridisch struikgewas worden opgeruimd, dan wel bijgeknipt volgens de nieuwe maatstaven van de informatiesamenleving. Wat doet het Legal Affairs Committee? Het voegt, net als de EVP bij de nieuwsvoorziening, allerlei nieuwe bepalingen toe. "Een overvloed aan amendementen maakt de toegang tot en het digitaliseren van verweesde werken duurder, moeilijker en bureaucratischer", schrijft Joe McNamee van EDRi, de Europese NGO voor digitale rechten. Weg winst van het internet!

McNamee ziet in beide voorstellen een rem op de internetvrijheid... behalve voor Google. Hogere drempels, hogere toegangsprijzen, meer bureaucratie en een grotere kans op juridische procedures: voor de kleine, individuele innovatieve internetondernemer zijn het allemaal risico's waar je op stuk kunt lopen, maar voor een sterke multinational en monopolist als Google zijn het allemaal extra kansen om de concurrentie achter zich te laten.