Jos van Dijk

Waar was u, 21 jaar geleden, toen de Muur viel? En wat deed u toen? Het schijnt dat mensen zich van historische momenten vaak nog herinneren waar ze het nieuws vernamen en wat ze toen deden. Maar vraag eens iemand: waar was je vorig jaar op 9 november om half drie 's middags en wat deed je daar? Er valt wel wat te raden, je zou je agenda kunnen raadplegen, maar een exact antwoord op deze vraag zal door weinigen gegeven kunnen worden. Aan deze vergeetachtigheid kan heel gemakkelijk een eind gemaakt worden.

De overheid bewaart namelijk al uw gegevens. Sinds de invoering van de Wet op de Bewaarplicht worden al onze communicatiegegevens via telefoon of internet anderhalf jaar bewaard. En aangezien een groot aantal mensen in hun wakend bestaan zich nauwelijks van hun communicatiemiddelen scheiden, betekent dit dat grote delen van het leven van alle mensen vanaf de basisschool (wat is de aanvangsleeftijd voor een mobiel dezer dagen, zes of zeven jaar?) in zijn geheel worden vastgelegd.

In Denemarken heeft een onderzoeksinstituut uitgerekend dat dankzij de bewaarplicht van iedereen per dag 225 keer wordt vastgelegd met wie je hoe lang contact hebt. Van Dijk > IP Redactieblog, 30'. Zoiets, en dat is dan een van de 225 waarnemingen voor vandaag voor mijzelf. Voor 14 miljoen Nederlanders (tussen 6 en 90 jaar schat ik) zijn dat meer dan 3 miljard waarnemingen. Per dag!

Deze gigantische, megalomane implicaties van wat bedoeld is als een antiterrorismemaatregel roepen vele vragen op. Wat kan de overheid met al deze gegevens? En wat doen ze er in de praktijk mee? Hoe beschermd zijn deze gegevens? Wie heeft toegang tot deze gegevens?

In Nederland verliep het eerste jaar van de uitvoering van de bewaarplicht vooralsnog niet zonder problemen. Kamervragen daarover zijn tot op heden nog niet beantwoord omdat nog niet alle gegevens bij elkaar konden worden gezocht, schrijven de ministers die er over gaan. Wat ik eigenlijk wel eens zou willen weten, is wat er met al deze gegevens gaat gebeuren na anderhalf jaar, de nu nog geldende bewaartermijn. Deleten, die anderhalf biljoen contacten? Zou dat niet zonde zijn? Kan er geen wet komen die de overheid verplicht om aan iedereen de communicatiegegevens terug te geven? Dat lijkt me toch het minste wat ze kunnen doen na zoveel onbehoorlijk spionagewerk. Kan iedereen op grond van feitelijk materiaal zijn eigen geschiedenis schrijven. Ik kijk er echt naar uit.