Redactie InformatieProfessional

Met de schenking van de kwalitatief hoogwaardige kopie komt het brevier als het ware ‘terug naar de Nederlanden’.

Op 2 juli jl. ontving de Koninklijke Bibliotheek een uitermate kostbare facsimile van het zogenoemde Grimani-brevier. Dit omvangrijke zestiende-eeuwse manuscript (1672 bladzijden!) is een van de mooiste geïllumineerde Vlaamse handschriften ooit gemaakt. Er moet zo’n jaar of dertig aan gewerkt zijn, en het was begin 16de eeuw al vrijwel onbetaalbaar. Kardinaal Grimani kocht het rond 1520 en nam het mee naar Venetië, waar het zich nog steeds bevindt. Met de schenking van de kwalitatief hoogwaardige kopie komt het brevier als het ware ‘terug naar de Nederlanden’.

Een brevier is een boek voor geestelijken, waarin de gebeden staan opgetekend die zij dagelijks moeten uitspreken. Het brevier waarvan de KB nu een kopie heeft ontvangen, werd dan ook gekocht door een geestelijke, kardinaal Domenico Grimani (†1523). Hij betaalde hier 500 gouden dukaten voor, een kapitale som die hij zich als zoon van de doge van Venetië wel kon veroorloven. Het Grimani-brevier kreeg hierdoor meteen grote bekendheid. Het boek telt 1672 bladzijden, waarvan 1580 met versiering, en bevat 110 paginagrote miniaturen van zeer hoge kwaliteit. De miniaturen kunnen vergeleken worden met die in het beroemde Très Riches Heures du Duc de Berry dat duidelijk als voorbeeld heeft gediend. Het team kunstenaars uit de Gents-Brugse school dat er zo’n dertig jaar aan heeft gewerkt wilde de Très Riches Heures nog overtreffen.

De officiële overhandiging van de facsimile vond plaats in bijzijn van de vice-ambassadeur van de Italiaanse Republiek, mevrouw Laura Calligaro. Prof. dr. Eberhard König (Freie Universität Berlin, in 2011-2012 KB-fellow) vermaard mediëvist en kunsthistoricus en prof. dr. Jos Biemans (Universiteit van Amsterdam / Koninklijke Bibliotheek, KB-hoogleraar) en de heer Angelo Tabaro verzorgden presentaties over het belang van het brevier, laatstgenoemde namens de vice president en wethouder van cultuur van de Regio Veneto, Marino Zorzato. De Regio Veneto schenkt de facsimile (ter waarde van ruim € 20.000) aan de KB, in een culturele promotiecampagne in samenwerking met het Istituto Italiano di Cultura in Amsterdam. Een klein aantal prestigieuze bibliotheken van internationale faam is uitverkoren om een ‘Grimani’ in ontvangst te nemen, waaronder de British Library, the Library of Congress en nu dus ook de Koninklijke Bibliotheek. 

Van 4 juli tot 4 september is de facsimile van het Grimani-brevier te zien in de vitrine bij de ingang van de Leeszaal Bijzondere Collecties van de KB. De facsimile wordt voor Nederland gedistribueerd door Uitgeverij Van Wijnen in Franeker, zie: www.grimani.nl.