Marieke Kramer

Op het Open Access Seminar ‘Toegang tot de toekomst’ op 2 februari jl in de Beurs van Berlage werd het Open Access-jaar feestelijk afgesloten. Saskia Woutersen en Eelco Ferwerda wonnen de SURFshare OA Award.

Nederland heeft lange tijd vooropgelopen bij Open Access, de vrije toegang tot wetenschappelijke informatie, en een voorbeeld gevormd voor anderen, maar leek ineens wat achterop te raken. Om een inhaalslag te maken en een nieuwe impuls te geven aan de ‘beweging’, werd 2009 uitgeroepen tot Open Access-jaar. Tijdens het drukbezochte seminar waarmee dit jaar is afgesloten, werden de resultaten gepresenteerd. Hiertoe behoren onder meer de ruim 200.000 publicaties die inmiddels vrij toegankelijk zijn via de wetenschappelijke portal NARCIS. Daar worden nu ook publicaties aan toegevoegd van lectoren in het hbo.

Het gaat er volgens de deelnemers nu om dat Open Access de norm wordt. NWO-voorzitter Jos Engelen stelde hiervoor een speciaal budget beschikbaar van 2,5 miljoen euro per jaar. Auteurs kunnen vanaf nu geld aanvragen voor een ‘OA’-publicatie (op basis van het businessmodel ‘betalen door auteur’).

Een van de knelpunten voor wetenschappers is dat zij moeten publiceren in prestigieuze, dure tijdschriften om een goede beoordeling te krijgen. Jos Engelen zegde toe dat NWO kijkt naar mogelijkheden om publicaties in Open Access-tijdschriften zwaarder mee te laten wegen. Paul Doop, collegelid van de Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam en voorzitter van het platformbestuur ICT en Onderzoek van SURFfoundation, wilde het probleem zelfs oplossen door Open Access verplicht te stellen via de CAO.

Voor het eerst werd de SURFshare Open Access Award uitgereikt. Saskia Woutersen-Windhouwer van de Universiteit van Amsterdam won in de categorie ‘uitvoerend’ voor haar enthousiaste werk binnen en buiten de instellingen. Uitgever Eelco Ferwerda, van Amsterdam University Press, werd beloond in de categorie ‘strategisch’ voor zijn werk aan een Nederlands, en Europees, Open Access-model voor boeken.