Het Europese project Planets (Preservation and Longterm Access through Networked Services) is ingericht om praktische tools te ontwikkelen om duurzame toegang tot digitale gegevens mogelijk te maken. De Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief nemen vanuit Nederland aan het project deel. Nu dat ten einde loopt, is het tijd om de balans op te maken: wat heeft het project opgeleverd aan tools? Wat kunnen die tools voor organisaties betekenen?

Op 14 december a.s. vindt de bijeenkomst Planets: Toolkit voor uw digitaal geheugen plaats. De sprekers zullen eerst de context schetsen van een omgeving voor duurzame toegankelijkheid, aan de hand van het belangrijkste begrippenkader, het OAIS-model. Daarna zullen onderzoekers van Planets laten zien wat zij de laatste jaren hebben ontwikkeld en hoe die tools in het geheel passen.De bijeenkomst is bedoeld voor professionals die al te maken hebben met digitale archieven en repositories, maar ook voor organisaties die zich nog aan het oriënteren zijn over wat er allemaal bij komt kijken om digitale gegevens duurzaam op te slaan. Voor hen kan de dag een goede introductie zijn. De sprekers zullen er alles aan doen om het allemaal begrijpelijk te houden ­ daarom is dit ook met opzet een bijna geheel Nederlandstalige bijeenkomst.

Wanneer:        Maandag 14 december, 10 u tot 16 u, plus borrel

Waar:           Aula Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

Kosten: € 40 per persoon; medewerkers van NCDD-leden gratis

Organisatie:    Koninklijke Bibliotheek, Nationaal Archief, NCDD en Planets

Inschrijving:   http://www.ncdd.nl/toolkit.php

Programma Planetsdag 14 december 2009

Welkomstwoord

door Hans Jansen, directeur e-Strategie van de Koninklijke Bibliotheek

Wat is duurzame toegankelijkheid?

door Inge Angevaare, coördinator van de Nationale Coalitie Digitale Duurzaamheid

Een algemene introductie in het probleem van duurzame toegankelijkheid. Wat is het probleem? Hoe zoeken we naar oplossingen? Waar zitten de obstakels?

Preserveringsplanning

door Hans Hofman, Senior Adviseur Digitale Duurzaamheid, Nationaal Archief

Eén van de belangrijkste zaken die moet zijn geregeld om digitale informatie goed te kunnen beheren en in stand te houden is een planningfunctie. Daarmee kan een organisatie bijhouden wat de kenmerken van de collectie zijn, welke criteria voor haar van belang zijn (op grond van het bewaarbeleid en eventuele gebruikersprofielen), en kan zij bepalen welke softwaretools voor migratie of emulatie het meest geschikt zijn. In het Planetsproject is hiervoor de tool PLATO ontwikkeld.

De preserveringscyclus (in het Engels, met Nederlandstalige dia’s)

door Clive Billenness, British Library, Programmamanager van Planets

De programmamanager van Planets geeft een overzicht van alle activiteiten die moeten worden uitgevoerd om op een juiste wijze invulling te kunnen geven aan het duurzaam bewaren van digitale objecten. Hij plaatst die activiteiten in het kader van het risicomanagement ­ hoe groot zijn de gevaren van niet meer toegankelijke of leesbare digitale informatie? En wat zijn de acties die genomen moeten worden? Billenness laat zien hoe de Planets tools hierin passen.

Hoe selecteer je de tools voor preservering?

door Sara van Bussel, Werkpakketleider Planets, Koninklijke Bibliotheek

Planets heeft een zogenaamde Core Registry ontwikkeld waarin niet alleen de migratie- en emulatietools van Planets zelf staan beschreven, maar ook alle tools die elders ontwikkeld zijn. De database bevat alle reeds bestaande beschrijvingen van fileformaten, en geeft aan welke tools geschikt zijn om de gegevens duurzaam te bewaren.

Het Testbed en de ‘Extensible Characterisation Language’ (XCL)

door Petra Helwig, Senior Adviseur Digitale Duurzamheid,

Nationaal Archief Het Planets Testbed is een plug & play omgeving waar op een wetenschappelijke wijze (gestructureerd, objectief en reproduceerbaar) het gedrag van preserveringstools kan worden bepaald. Deze tools zijn als service al beschikbaar binnen de Planetsomgeving en hoeven dus niet bij de gebruiker geïnstalleerd te worden. Het Testbed voorziet in drie typen experimenten, namelijk karakterisering, migratie en emulatie. De resultaten van de tests worden in geaggregeerde vorm weggeschreven naar een Planets database, ook wel de Core Registry genoemd.

In Planets is ook de Extensible Characterisation Language (XCL) ontwikkeld. XCL is als XML taal vooral bedoeld om migraties van bestanden te evalueren. Nadat de migratietool zijn werk heeft gedaan, kan de Comparator automatisch de verschillen bepalen tussen de XCL eigenschapen van het bronbestand en die van het outputbestand. Zo kan op een geautomatiseerde wijze de kwaliteit van de migratie beoordeeld worden.

Ter afsluiting: paneldiscussie: wat levert Planets voor u op?