Marie-José Klaver

Hoogleraar cyberlaw pleit voor open culturele expressie op basis van remixen.

Op  8 januari 2010 verleent de Universiteit van Amsterdam een eredoctoraat aan de Amerikaanse rechtsgeleerde Lawrence Lessig. Lessig, hoogleraar aan de Harvard Law School, is een van de meest invloedrijke geleerden op het gebied van het informatierecht (cyberlaw). Hij is een actief voorvechter van informationele en culturele vrijheden op het internet, en initiator van het zeer succesvolle Creative Commons-project, dat wereldwijd de standaard voor open-contentlicenties heeft gezet.

Lessig (1961) zet zich in zijn werk in voor de vrijheid van communicatie op het internet. Zijn boeken, artikelen en weblog zijn van grote invloed op het wetenschappelijke en politieke discours, zowel op het terrein van de (informatie)rechtswetenschap als op dat van de communicatiewetenschap. In zijn eerste boek, Code and other laws of cyberspace (1999), waarschuwt Lessig voor de gevaren voor de informatievrijheid die voortvloeien uit de technische inrichting van de communicatie-infrastructuur. Deze inrichting is volgens hem niet neutraal, maar heeft een normatief effect en kan leiden tot juridische normen die de communicatievrijheid beperken.

In Lessigs volgende boeken staat het recht van intellectuele eigendom, in het bijzonder het auteursrecht, centraal. Lessig pleit voor een aanmerkelijke verkorting van het auteursrecht, voor verruiming van de wettelijke beperkingen van het auteursrecht en voor herinvoering van formaliteiteisen.

In zijn meest recente boek, Remix (2008), verkent hij een toekomst waarin culturele expressie in toenemende mate het product is van het voortbouwen op en ‘remixen' van andermans uitingen. Kenmerkend voor Lessig is zijn consequent volgehouden activisme. Hij streeft er steeds naar zijn wetenschappelijke opvattingen in de maatschappelijke praktijk te brengen. Zijn boeken over het auteursrecht hebben een belangrijke impuls gegeven aan het Creative Commons-project. Dit grootschalige open-content initiatief is bedoeld om een ‘commons' (publiek domein) op het gebied van cultuur (muziek, fotografie, video, literatuur enz.) tot stand te brengen, waaruit vrijelijk kan worden geput.

Erepromotor is prof. mr. Bernt Hugenholtz, hoogleraar Informatierecht en directeur van het Instituut voor Informatierecht (IViR).