Redactie InformatieProfessional

Het scannen en doorzoekbaar maken van boeken valt onder het 'fair use'-principe.

Amerikaanse universiteitsbibliotheken hebben het recht om hun eigen collectie te scannen en beschikbaar te stellen. Dat heeft een Amerikaanse rechter vorige week bepaald in een rechtszaak wegens auteursrechtenschending die was aangespannen door Authors Guild en andere schrijversorganisatie tegen de University of California, University of Wisconsin, Indiana University, Cornell University en University of Michigan. Deze universiteiten werken samen met Google Books en hebben een eigen digitale bibliotheek ontwikkeld, HathiTrust Digital Library geheten. In deze bibliotheek worden exemplaren van gescande boeken bewaard. 

HathiTrust Digital Library bevat 10 miljoen digitale boeken, waarvan 73 procent auteursrechtelijk beschermd is. Het gaat om de eigen exemplaren van boeken die zijn gescand in het kader van het Google Books-project. De universiteiten bieden digitale toegang tot deze boeken en zoek- en printmogelijkheden. Vanwege de auteursrechtelijke bescherming hebben Authors Guild en de andere partijen bij de rechter bezwaar gemaakt tegen HathiTrust. De rechter vindt echter dat het scannen en digitaal bewaren en toegankelijk maken van boeken door universiteitsbibliotheken onder het 'fair use'-principe valt. Volgens dit principe hebben eigenaren van beschermde werken bepaalde rechten om deze werken te gebruiken.

Volgens de rechter is het scannen van boeken belangrijk voor blinden en slechtzienden. Zij hebben volgens de wet recht op gelijke toegang tot leermaterialen, maar in de praktijk blijven veel boeken onbereikbaar voor ze. Blinde en slechtziende studenten kunnen de digitale boeken met behulp van spraaksoftware voor laten lezen. De uitspraak van de rechter wordt als een grote doorbraak beschouwd voor universiteiten die bezig zijn een digitale bibliotheek op te bouwen.