Daan Boom

De NVB/IP vooruitgeschoven post in Kathmandu bezocht eind februari de International Conference on Digital Libraries (ICDL 2010) - 'Shaping the information Paradigm' - in Delhi. Een kort verslag door Daan Boom.

ICDL werd georganiseerd door het bekende researchinstituut TERI (Tata Energy Resource Institute). TERI geniet internationale faam omdat zij in opdracht van de UN het klimaatrapport heeft opgesteld: IPCC (Intern Governmental Panel on Climate Change). Een groot aantal sprekers uit India uiteraard, maar ook een indrukwekkend aantal sprekers uit Europa, VS en Australië waren aanwezig. Volgens de website (www.terlin.org/events/icdl) werd de conferentie bezocht door ruim 600 personen uit 40 landen. Op de conferentie sprak ook o.a. IP-redacteur Paul Nieuwenhuijsen, maar ik moet bekennen dat ik zijn lezing niet heb bijgewoond. De enkele kilo’s wegende papers, uitgereikt tijdens de conferentie, verstrekken genoeg leesvoer voor de rest van het jaar, inclusief de riante bijdrage van Paul aan de conferentiebudel ‘So many digital libraries, so little time: a tutorial’.

De conferentie was opgebouwd rondom zes thema’s, namelijk (i) Development, architecture, retrieval and preservation, (ii) Case studies and country profiles, (iii) Services, Open Archives, Role of digital libraries in education, cultural, social and economic development. (iii) Content management, organizational repositories and knowledge management, (iv) E-publishing, (v) e-learning, distance learning, mobile learning, web-based methodologies and (vi) Digital Right Management, Copyright, system evaluation and standard and policy. Daarnaast in de ochtenden besloten ontbijtbijeenkomsten tussen experts en genodigden, die in drie minuten hun visie gaven over bibliotheekontwikkelingen, gevolgd door een kort debat tussen de aanwezigen.  

De opening van de conferentie werd verzorgd door Pachauri, voorzitter van TERI en wellicht beter bekend als Nobelprijswinnaar voor de vrede, en andere hoogwaardigheidsbekleders uit de Indiase politiek, wetenschap en samenleving. De conferentie stond in het teken van informatie- en communicatietechnologie als drijver van verandering in de bibliotheekwereld. Oplossingen en concepten werden aangedragen hoe de bibliotheek op deze veranderingen kan reageren en een aantal landen, met name Finland, presenteerde hoe nieuw overheidsbeleid  de wijzigingen stuurt. In geval van Finland: integratie en samenvoegen van het bestaande academisch onderwijs en de research-infrastructuur tot een beperkt aantal clusters, met als uiteindelijk doel een verbeterde structuur voor innovatie respectievelijk verbetering van de concurrentiepositie van Finland. Hoewel het onderwerp van de kenniseconomie op dit moment niet mijn primaire aandacht heeft, blijft het onderwerp van beleidsmaatregelen ter stimulering van de kenniseconomie mij uitermate boeien.  

Mijn primaire doelstelling voor het bijwonen van deze conferentie was ideeën en gedachten opdoen voor de bouw van een regionaal universiteits/researchinformatie- en datanetwerk over en voor de Hindu-Kush Himalayan-regio. Het gaat met name om onderwerpen over klimaat, biodiversiteit, landbouw in de context van deze bergketen, waar ongeveer 220 miljoen mensen wonen en werken. Daarnaast zijn nog eens ruim een miljard mensen direct afhankelijk van het water dat deze bergketen opvangt en opslaat (glaciers) en afvoert (smeltwater). De IPCC had al enkele jaren geleden geconstateerd dat we veel te weinig data en informatie hebben over de invloed van deze regio op het milieu en door de bouw van een regionaal data- en informatienetwerk proberen we collecties en databestanden te koppelen.

Onze organisatie is belast met het verkennen van opties, structuur en inrichting van dit regionale netwerk en vorig jaar organiseerden wij een workshop met universiteitsbesturen en enkele gelieerde instellingen zoals ITC/TU Twente. In februari van dit jaar volgde een workshop met alle statistische instellingen (de CBS’en van de acht betrokken landen) en we plannen voor juni-augustus 2010 een workshop met de bibliothecarissen van de universiteiten. Dit onderdeel van het project betreft toegang tot bibliografische informatie, maar ook ontsluiting en volledige digitalisering van zogenaamde grijze literatuur, multimediabestanden (foto’s, film) en een platform voor de gezamenlijke uitvoering van researchopdrachten (workbench). Onze researchinstelling speelt daarin een belangrijke rol en wij experimenteren met een aantal platforms.

Het bijwonen van deze conferentie leverde vele interessante contacten op en inzicht in de huidige stand van zaken van informatietechnologie in universiteiten en researchinstellingen. Veel technische casestudies over applicaties zoals D-Space, KOHA, Greenstone, Invenio en specifieke applicaties voor het afstruinen van meta-informatie uit collecties die toegankelijk zijn via internet (PKP Harvester); aanpak en methodes voor achivering, casestudies hoe provincies, gemeenten, universiteiten digitalisering hebben aangepakt. Het leverde veel interessante zaken op hoe digitalisering wel/niet moet worden aangepakt. Met name een casestudie waarin gemeente, onderwijsinstellingen en openbare bibliotheken tot de keuze voor een technologisch platform kwamen (Bangalore) op basis van D-Space in combinatie met KOHA na een eerste mislukte poging op basis van een ander platform (KOHA/ Greenstone). Ik ben nogal gecharmeerd van D-Space, maar ik ondervind nogal wat tegenstand van Invenio-supporters. De keuze hangt sterk af van de aanwezige IT-capaciteit in de organisatie en wat verder aan technische platforms aanwezig is teneinde informatieuitwisseling mogelijk te maken. De belangrijkste uitdagingen die ik noteerde en waarvoor de bibliotheekwereld nog steeds een oplossing moet vinden, is de multi-language karaktersset en copyright/digital rights management. Het laatste is niet geheel onbelangrijk in een regio waarvan de cultuur in z'n algemeenheid een ruime interpretatie heeft van mijn en dijn.

Een uitspraak van het huidige hoofd Digitalisering van de Library of Congress (VS) wil ik de lezers van IP niet onthouden. De vraag kwam aan bod tijdens een van de besloten ontbijtbijeenkomsten en betrof het colloquium en toekomstige beroepsprofiel van de bibliothecaris. Vrij spontaan antwoordde ze dat de uitstroom van bibliothecarissen van bestaande opleidingen niet aan het profiel voldoet voor de toekomstige bibliothecaris. Er moet veel meer techniek in de opleiding want de huidige bibliothecarissen worden vervangen door meer technisch georiënteerde personen. Zoals met alle conferenties zit het leren niet in het bijwonen van de sessies zelf maar het informele netwerken, waarvoor ruim tijd was uitgetrokken in de zonnige binnentuinen van TERI.

Lees ook het officiële congerentieverslag (pdf) van de organisatie.

Daan Boom

Programme Manager Integrated Knowledge Management is als projectverantwoordelijke kennismanagement van het Duitse ministerie van Ontwikkelingssamenwerking gestationeerd in Kathmandu, Nepal bij het International Centre of Integrated Mountain Development (ICIMOD). Naast institutionele verantwoordelijkheden teneinde de KM capaciteit van de organisatie te versterken is hij eveneens verantwoordelijk voor regionale KM- en IT-projecten in Zuidoost-Azië.